Ellinikomeli FacebookEllinikoMeli Channel
Σάββατο, Νοέμβριος 18, 2017
Text Size
Home Μελισσοκόμος Μελισσοκομικά φυτά Άνθη… η πηγή του μελιού

Εκπαιδεύσεις μελισσοκομίας - 6η χρονιά λειτουργίας


( 3 Votes )

erica manipulifloraΟ μελισσοκόμος βασίζεται στη μέλισσα και η μέλισσα βασίζεται στη φύση. Ή για να είμαστε πιο ακριβείς η μέλισσα βασίζεται στον καιρό και στα φυτά. Αυτοί οι δύο παράγοντες παίζουν καθοριστικό ρόλο στη απόδοση και την ευημερία των μελισσών. Τι είναι αυτό που κάνει τα φυτά να ανθίζουν; Και τι καθορίζει πότε θα έρθει η ώρα να εμφανιστούν τα πρώτα άνθη;

Η φυτολογία είναι μια ολόκληρη επιστήμη και θα απαιτούνταν χιλιάδες σελίδες για να περιγράψουμε με απόλυτη ακρίβεια αυτό που συμβαίνει. Έτσι θα περιοριστούμε σε ένα πολύ μικρό απόσπασμα γύρω από τα άνθη.

Στις συζητήσεις κατά καιρούς ακούμε πως ο χειμώνας είναι βαρύς, και θα έχουμε καλές ανθοφορίες την άνοιξη, ή ότι ο καιρός είναι πιο ζεστός από όσο πρέπει και θα ξεγελαστούν τα φυτά. Αυτό δεν ισχύει απόλυτα.

 

 

Τα φυτά με την πάροδο των χιλιετιών έχουν αναπτύξει ένα δικό τους μηχανισμό προσαρμογής στις καιρικές συνθήκες και τον ετήσιο κύκλο ζωής τους. Χωρίς να κρατάνε ημερολόγιο, χωρίς αίσθηση χρόνου, καταφέρνουν και έχουν πολύ μεγάλη ημερολογιακή ακρίβεια ως προς την εποχή άνθισης. Πως το καταφέρνουν; Μα με τον ήλιο φυσικά!

 

Τα φυτά μπορούμε να τα ταξινομήσουμε σύμφωνα με τον τρόπο επιλογής του χρόνου άνθισης σε τρείς κατηγορίες:

  • Υποχρεωτικά φωτοπεριοδικά
  • Προαιρετικά φωτοπεριοδικά
  • Μη φωτοπεριοδικά

 

Τι σημαίνει όμως φωτοπεριοδικά;

Τα φυτά κάθε χρόνο χρειάζονται κάποιο ερέθισμα για να αρχίσει η ανθοφορία τους. Αυτό το ερέθισμα δίδεται από διάφορες πρωτείνες που υπάρχουν μέσα τους, όπως είναι το φυτόχρωμα ή το κρυπτόχρωμα. Αυτές αντιλαμβάνονται αλλαγές στη διάρκεια της μέρας και της νύχτας, δηλαδή αλλαγή στις εποχές και αναλόγως δίνουν εντολή στο φυτό να ανθίσει. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται φωτοπεριοδισμός, δηλαδή εξάρτηση των δραστηριοτήτων του φυτού από τη σχέση ημέρας/νύχτας. Όπως ξέρουμε πολύ καλά, η μέρα μικραίνει από 21 Ιουνίου μέχρι 21 Δεκέμβρη και ξανάμεγαλώνει μέχρι τον επόμενο Ιούνιο.

 

Τι είναι τώρα η κάθε κατηγορία από αυτές;

Τα υποχρεωτικά φωτοπεριοδικά φυτά απαιτούν μια συγκεκριμένη διάρκεια μέρας ή νύχτας για να ανθίσουν. Χωρίς αυτή την προϋπόθεση το φυτό δεν ανθίζει καθόλου.

Τα προαιρετικά φωτοπεριοδικά φυτά είναι πιο πιθανό να ανθίσουν όταν πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις ημέρας/νύχτας αλλά αυτό δεν τα εμποδίζει τελικά να ανθίσουν ακόμα και χωρίς την επίτευξη των κατάλληλων συνθηκών.

Τέλος η Τρίτη κατηγορία δεν εξαρτάται καθόλου από τον ήλιο (ημέρα/νύχτα) αλλά από άλλους παράγοντες. Αυτοί μπορεί να είναι η συμπλήρωση συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος για την ανάπτυξη τους, ή συγκεκριμένο διάστημα εαρινοποίησης.

 

Τώρα τα φωτοπεριοδικά φυτά χωρίζονται σε δύο υποκατηγορίες:

  • Τα φυτά σύντομης ημέρας 
  • Τα φυτά μακράς ημέρας

Flowers

Τα φυτά μακράς ημέρας απαιτούν κάτω από ένα μέγιστο όριο ωρών νύχτας για να αρχίσουν τη διαδικασία ανθοφορίας. Αυτά τα φυτά συνήθως ανθίζουν στο βόρειο ημισφαίριο στο τέλος της άνοιξης ή στις αρχές του καλοκαιριού, τότε που η μέρα μεγαλώνει αισθητά. Να θυμίσουμε πως η μεγαλύτερη μέρα στο Βόρειο Ημισφαίριο είναι στις 21 Ιουνίου (Θερινό ηλιοστάσιο). Στο νότιο ημισφαίριο συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο.

Τα φυτά σύντομης ημέρας απαιτούν πάνω από κάποιο ελάχιστο όριο ωρών νύχτας για να μπουν στη φάση ανθίσματος. Ακόμα και μια λάμψη τεχνητού φωτός μέσα στη νύχτα μπορεί να αναβάλει την έναρξη της ανθοφορίας. Το φως του φεγγαριού ή το φώς από τις αστραπές δεν είναι αρκετής έντασης ή διάρκειας για να διακόψει την πρόοδο του φυτού.

Τέλος τα μη εξαρτώμενα από το φως φυτά, όπως τα αγγούρια τα τριαντάφυλλα οι ντομάτες κ.α. δεν εξαρτώνται καθόλου από τη διάρκεια της νύχτας, παρά απαιτούν να περάσει συγκεκριμένο χρονικό διάστημα από την φύτευση τους ή ένα μεγάλο διάστημα με χαμηλές θερμοκρασίες, αυτό που ονομάζουμε εαρινοποίηση.

 

Τι είναι αυτό που συμβαίνει τη νύχτα λοιπόν;

Μετά από έρευνες έχει βρεθεί πως το σήμα για την έναρξη της ανθοφορίας δίδεται από κάποια συγκεκριμένη γενετική ακολουθία. Για να ξεκινήσει η διαδικασία λοιπόν απαιτείται η παραγωγή ενός συγκεκριμένου μηνύματος mRNA που ονομάζεται παράγοντας μεταγραφής CONSTANS(CO). Το CO mRNA παράγεται περίπου 12 ώρες μετά τη δύση του ήλιου, αν και αυτός ο κύκλος αλλάζει από φυτό σε φυτό. Στη συνέχεια το CO mRNA μεταφράζεται σε πρωτεΐνες. Ωστόσο η πρωτεΐνη CO είναι σταθερή (συνεπώς και χρήσιμη) μόνο υπό το φως του ήλιου και έτσι η πρωτεΐνη δεν καταφέρνει να φτάσει στα επιθυμητά επίπεδα τις μικρές μέρες του χειμώνα, παρά μόνο πριν τη δύση των μεγαλύτερων ημερών της άνοιξης και του καλοκαιριού. Τότε η πρωτεΐνη CO μεταφράζεται σε ένα γονίδιο που λέγεται Flowering Locus T και αυτό δίνει την εντολή έναρξης της ανθοφορίας.

 

Ας δούμε μερικά φυτά για κάθε  κατηγορία

 

Υποχρεωτικά φωτοπεριοδικά

Προαιρετικά φωτοπεριοδικά

Μη φωτοπεριοδικά

σύντομης ημέρας μακράς ημέρας σύντομης ημέρας μακράς ημέρας Αγγουριές
Χρυσάνθεμο Γαρυφαλλιά Κάνναβη Αρακάς Ντοματιές
Καφεόδεντρο Υοσκύαμος Βαμβάκι Κριθάρι Τριανταφυλλιές
Αλεξανδρινό Βρώμη Ρύζι Μαρούλι Θυμάρι
Φραουλιά Σίκαλη Ζαχαρότευτλα Σιτάρι
Καπνά Maryland Τριφύλλι Γογγύλι
Φακή του νερού Καμπανούλα Arabidopsis thaliana
Κολλιτσίδα
Καλαμπόκι

Για Μελισσοκόμους - Μελισσοκομικά φυτά

Συνταγές με μέλι

Συνταγές με μέλι

Μελισσοκομικός εξοπλισμός

Εξοπλισμός μελισσοκομίας, αναλώσιμα, ένδυση,τροφές,κυψέλες,μελιτοεξαγωγείς κ.α.
Διαφήμιση

Εκπαίδευση μελισσοκόμων

beeshop

1

Ντοκιμαντέρ στα Ελληνικά

Ο καιρός

Καλωσήρθατε στην ιστοσελίδα Ellinikomeli.gr

Αν δεν είστε εξοικειωμένος με το ίντερνετ...μην ανησυχείτε! Όλα εδώ είναι εύκολα και απλά.

Στο site θα βρείτε άρθρα, ειδήσεις, οδηγίες για νέους και ενημερώσεις για παλιούς μελισσοκόμους.

Για να βρείτε όσα σας ενδιαφέρουν απλά αναζητήστε την κατάλληλη επιλογή απο το μενού, στο πάνω μέρος της σελίδας.

Για να διαβάσετε ορισμένα άρθρα, θα χρειαστεί να γίνετε μέλος, τα υπολοιπα είναι δωρεάν

Μενού πλοήγησης